ناشتایی :
برای ناشتایی صبحگاهی از شب قبل، یک شام سبک میل کنید و صبح روز بعد برای انجام آزمایش، ناشتا به آزمایشگاه مراجعه نمایید. شایان ذکر است نوشیدن آب بلامانع است. در بزرگسالان، برای تستهایی مانند قند به حداقل ۸ ساعت و تست چربی و کلسترول به ۱۲ ساعت ناشتایی نیاز است. در کودکان زیر ۳ سال برای تستهای فوق به ناشتایی کمتری (در حدود ۴-۳ ساعت) نیاز است.
جمع آوری نمونه ادرار و کشت :
بهتر است نمونه ادرار اول صبح که حداقل ۸ ساعت در مثانه مانده و تغلیظ شده است، مورد آزمایش قرارگیرد، در غیر این صورت میتوان از نمونه ادرار تصادفی (نمونه ای که شرایط خاص و زمان مشخصی برای جمع آوری آن اهمیت ندارد) جهت بررسی و کشت استفاده نمود. در مواردی که باید آزمایش کشت ادرار انجام شود، حداقل ۴۸-۷۲ ساعت قبل از انجام آزمایش نباید آنتی بیوتیک مصرف شده باشد. در مواردی که رعایت این مطلب مقدور نیست باید به پزشک معالج و آزمایشگاه اطلاع داده شود. پس از نمونه گیری، باید هرچه سریعتر و حداکثر ظرف مدت ۲ ساعت نمونه ادرار را به آزمایشگاه انتقال داد.
جمع آوری نمونه مدفوع :
- نمونه یک یا۲ ساعت قبل از انتقال به آزمایشگاه می تواند تهیه شود .
- نمونه بایدمستقیما در ظرفی که از طرف آزمایشگاه در اختیار شما قرار می گیرد جمع آوری شود .
- ز بخش بلغمی یا خونی مدفوع درون ظرف مخصوص ریخته شود .
- در صورت مشاهده کرم و هر مورد مشکوک آن را در ظرف قرار داده و به آزمایشگاه اطلاع دهید .
- نمونه مدفوع نباید با ادرار یا سایر مواد آلوده شود .
جمع آوری نمونه خون مخفی :
- خانم هایی که عادت ماهیانه هستند تا ۴۸ ساعت پس از دوره فوق از انجام این آزمایش خودداری نمایند.
- چنانچه مراجع به علل مختلف دچار خونریزی از لثه ها یا مخاط دهان است، خون بلعیده شده میتواند سبب مثبت شدن کاذب آزمایش گردد.
- ازخوردن گوشت قرمز ( بهتر است گوشت مرغ و ماهی نیز مصرف نگردد)، سبزیجات خام بخصوص اسفناج، شلغم، ترب و تربچه، قارچ، کلم بروکلی، گل کلم، پرتقال، موز، انگور و طالبی ۴۸-۷۲ ساعت پیش از انجام آزمایش و در طی دوره جمع آوری نمونه مدفوع خودداری نمایید .
- مصرف داروهای (ترکیبات آهن،ایندومتاسین، کلشی سین، آسپرین، بروفن، کورتن و ویتامینها) باید ۷۲ ساعت پیش از انجام آزمایش و طی دوره جمع آوری نمونه قطع شود.
توجه: در صورت مصرف داروی خاص آزمایشگاه را در جریان بگذارید.
- نمونه بایدسریعا به آزمایشگاه تحویل داده شود.
- نمونه مدفوع نباید با ادرار یا سایر مواد آلوده شود.
- ورزش سنگین می تواند روی تست خون مخفی (OB) تاثیر بگذارد و موجب نتیجه مثبت کاذب شود
جمع آوری نمونه ادرار 24 ساعته :
- اولين ادرارصبحگاهي دور ريخته شود و بعد از آن به مدت ۲۴ ساعت در ظرفي كه از طرف آزمايشگاه تحویل داده شده، ادرار جمع آوری گردد.
- آخرين نمونه ادرار صبح روز بعد بلافاصله پس از بيدار شدن در ظرف ريخته شود.
- در مدت جمع آوري نمونه، ظرف در جاي خنك و دور از نور نگهداري شود.
- در مواردي كه ظرف حاوي مواد نگهدارنده است، توصيه میگردد كه نبايد مستقيما به داخل ظرف ادرارنمايند. استفاده از لیوان یکبار مصرف جهت جمع آوری و انتقال آن به داخل ظرف ادرارمناسب است.
جمع اوری نمونه منی :
- نمونه باید در فاصله ۳- ۵ روز پساز آخرین نزدیکی یا انزال تهیه شود و نمونه هایی که پیش از ۲روز و پس از ۷روز ازآخرین نزدیکی جمع آوری شود برای انجام آزمایش مناسب نیست.
- بهترین نمونه منی نمونه ای است که از طریق تحریک مصنوعی تهیه شده بدون استفاده از صابون و با دست کمی نمناک تهیه و در ظرف مخصوصی که از طرف آزمایشگاه در اختیار شما قرارداده شده، جمع آوری گردد.
- باید دقت شود که تمامی نمونه منی در ظرف مخصوص ریخته شود. زیرا چنانچه فقط قسمتی از نمونه دراختیار آزمایشگاه قرار داده شود، باعث به دست آمدن نتیجه غیر واقعی خواهد شد.
- قبل ازريختن نمونهبه داخل ظرف بهتر است بادر دست گرفتن ظرف دماي آن را به نزديك درجه حرارت بدن (۳۷ درجه سانتيگراد) برسانيد.
- از قراردادن نمونه در حرارت هاي کمتر و بالاتر از ۳۷ درجه سانتيگراد خودداري نموده و سعي كنيد تا زمان تحويل نمونه به آزمايشگاه آن را در دماي نزديك به حرارت بدن (۳۷ درجه سانتيگراد) نگهداري كنيد ( مثلادر زیر بغل).
- نمونه بايد ترجيحا در آزمايشگاه تهيه شود و چنانچه اين امر ممكن نباشد، نمونه بايد در مدت كمتر از نيم ساعت به آزمايشگاه تحويل داده شود. بعد از یک ساعت نمونه قابل پذیرش نیست، لذا در هنگام تحویل نمونه به آزمایشگاه زمان دقیق جمع آوری آن باید به مسئول پذیرش اعلام گردد.
- مصرف دارو هنگام انجام اسپرموگرام را به اطلاع آزمايشگاه برسانيد.
- جهت تعيين كفايت وازكتومي حداقل ۲ ماه بعد از عمل وازكتومي بايستي اسپرموگرام انجام شود و ۲-۱ روز پیش از انجام آزمایش نباید نزدیکی صورت پذیردیا مایع منی به هر علت دفع شود.
توجه: بیماریهای مولد تب در خلال سه روز پیش از انجام آزمایش، نتیجه را تحت تاثیر قرار می دهد.
کبد چرب :
چه چیزهایی برای کبد چرب خوبه
بیماری کبد چرب غیر الکلی لغتی است که به درجات مختلف احتباس چربی در سلولهای کبدی گفته میشود و معمولا در افراد چاق دیده میشود. درجات خفیف کبد چرب مشکل جدی ایجاد نمی کند ولی در صورتیکه چربی کبد پیشرفت کند میتواند باعث صدمه جدی کبدی شامل سیروز آن نیز بشود. همچنین افزایش چربی کبد معمولا" با افزایش خطر مواردی مثل دیابت ، افزایش فشار خون و بیماری کلیوی همراه است.درصورتیکه شخص دیابتیک ، کبد چرب نیز داشته باشد باعث افزایش خطر مشکلات قلبی می شود.
درجات کبد چرب غیر الکلی
اکثرا افراد فقط کبد چرب درجه 1 دارند و اکثرا" چربی کبد آنها پاک نمی شود.درتعداد کمی از بیماران کبد چرب درجه 1 می تواند پیشرفت کرده و اگر تشخیص و درمان نشوند منجر به صدمه به کبد می شود.
مراحل اصلی کبد چرب غیر الکلی
- کبد چرب ساده (Steatosis) انباشت بی خطر چربی در کبد است که در جریان بررسی برای موارد دیگر تشخیص داده می شود.
- هپاتیت چرب غیر الکل ((steatohepatitis شکل جدی تر بیماری کبد چرب غیر الکلی است که در آن کبد دچار آماس می شود . تخمین زده میشود که این مشکل در 5% مردم بریتانیا وجود دارد .
- فیبروز که در آن آماس طولانی مدت سبب تشکیل بافت فیبروز ، در اطراف سلولهای کبدی و عروقی خونی داخل آن می شود . ولی هنوز کبد میتواند بطور طبیعی کار کند .
- سیروز شدیدترین مرحله است – بعد از سالها آماس کبد بوجود می آید که در آن کبد کوچک و فیبروزه میشود این صدمه غیر قابل بازگشت است و منجر به نارسایی کبد و سرطان میشود.برای طی مراحل و تشکیل فیبروز و سیروز کبدی سالها وقت لازم است و مهم است که شخص در سبک زندگی خود تغییراتی ایجاد کرده و از پیشرفت بیماری جلوگیری کند.
چه کسانی در خطر ابتلا به کبد چرب هستند
- کسانیکه چاق هستند بخصوص کسانیکه چربی شکل سیب دارند.
- دیابتیک ها
- پرفشاری خون
- بالا بودن میزان کلسترول خون
- کسانیکه سندرم متابولیک دارند ( ترکیبی از دیابت ، پرفشاری خون و چاقی )
- افراد بالای 50 سال
- کشیدن سیگار
البته کبد چرب غیر الکلی در افرادی فاقد موارد ذکر شده و حتی در جوانان نیز تشخیص داده میشودچاقی شکل گلابی به چاقی شکم گفته میشود که در آن چربی در اطراف شکم جمع میشود.
علائم بالینی
در مرحله اول بیماری علائمی وجود ندارد و احتمالا" در جریان بررسی برای علل دیگر تشخیص داده میشود.
- در مراحل پیشرفته علائمی مثل
- احساس پری یا درد در قسمت فوقانی راست شکم.
- خستگی زیاد
- کاهش وزن غیرقابل توجیح
- ضعف
و در صورت پیشرفت به سیروز علائم شدید مثل زردی ، خارش، تورم صبح پاها .
تشخیص
آزمایشات خون همیشه کبد چرب را تشخیص نمی دهندمی تواند در جریان سونوگرافی کبد تشخیص داده شود در صورتیکه در سونوگرافی کبد چرب تشخیص داده شود آزمایشات تخصصی برای تعیین مرحله آن التراسیون خاص مثل فیبرواسکن یا آزمایشهای خون خاص لازم شود.آزمایشات بالینی برای کبد چرب شامل AST, ALT میباشد که اغلب افزایش خفیف نشان میدهند که معمولا" کم تر از دو برابر نرمال میباشد .
درمان
خیلی از بیماران نیازی به درمان ندارند ولی موقعیکه چنین تشخیصی داده شد باید از پیشرفت آن جلوگیری کرد.
- تغییرسبک زندگی
- درمان بیماری زمینه ای مثل فشار خون ، دیابت ، افزایش کلسترول.
- تغییر و سبک زندگی مهمترین عامل در بهبودی از مراحل اولیه کبد چرب است
- کاهش وزن ، کاهش 10% از وزن بدن باعث کاهش جربی کبد و بهبودی می شود. وزن را به شرایط ایده ال برسانید BMI مناسب 24.5 – 18.5 می باشد
- ورزش منظم ، حداقل 150 دقیقه در هفته با شدت متوسط ، ورزش حتما" اکر وزن نیز کاهش نیابد باعث بهبودی کبدچرب میشود.